سيد علي اكبر قرشي
201
قاموس قرآن ( فارسي )
بايد دانست طمع و حرص آدمى را حدّ يقفى نيست هر چه بدست ميآورد باز در صدد ديگرى است و شخص بى خبر از خدا چون پيوسته بتمايلات نفس متوجه است و هر چه تلاش كند آنها را راضى نميتواند كرد لذا با وجود وسعت نعمت و وسايل پيوسته در تنگى است ولى آنان كه به دنيا با ديدهء ديگرى نگاه ميكنند و در ياد خدا هستند اينطور نميباشند زيرا كه : * ( « أَلا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » ) * رعد : 28 . اين لفظ در قرآن عظيم يك بار يافته است . ضنين : بخيل . راغب گويد : ضنّه بخل بشىء نفيس است * ( « وَما هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِينٍ » ) * تكوير : 24 . « ضنين » را در آيه با ظاء و ضاد هر دو خواندهاند معنى آن بقرائت اول متّهم است ( بصيغهء مفعول ) و بقرائت دوم بمعنى بخيل است . يعنى : پيغمبر نسبت باخبار غيب بخيل نيست و هر چه خدا گويد بى كم و كاست بشما تحويل ميدهد در نهج البلاغه حكمت 362 فرموده : « و من ضنّ بعرضه فليدع المراء » هر كه بآبروى خويش بخيل باشد مجادلهء ناحق را ترك كند . اين كلمه در قرآن مجيد تنها يك بار آمده است . ضها : * ( « وَقالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ الله وَقالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ الله ذلِكَ قَوْلُهُمْ بِأَفْواهِهِمْ يُضاهِؤُنَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا . . . » ) * توبه : 30 . طبرسى و راغب مضاهاة را مشابهت و مشاكلت گفتهاند . در نهج البلاغه خطبهء 163 فرموده : « و ان ضاهيته بالملابس فهو كموشىّ الحلل » اگر آن را بلباسها تشبيه كنى ، آن مانند حلَّه هاى نقشدار است . همچنين است قول صحاح . و اقرب . معنى آيه چنين است : يهود و نصارى در اين قول بقول كفّار گذشته مشابهت دارند . مشروح اين آيه در « ابن » باب باء گذشت به آنجا رجوع شود بعضى * ( « الَّذِينَ كَفَرُوا » ) * را بت پرستان گرفتهاند ولى ظاهرا آيه راجع بعقيدهء كفّار قبل از اسلام است كه قائل به ابن اللَّه بودهاند . اين لفظ در